Soweto staat voor South Western Townships. Door de Gold Rush woonden er honderdduizenden zwarte mijnwerkers in de buitenwijken van de stad. Toen in 1948 de Nasionale Partij aan de macht kwam en de apartheid invoerde, werd de zwarte bevolking gedwongen om te verhuizen naar de townships. De stammen, zoals de Zulu, Xhosa en Sotho kregen eigen wijken waar ze moesten wonen.
Ook na de apartheid is Soweto nog voor 99% bewoond door zwarte inwoners, en is het een van de armste wijken van Johannesburg. Er wonen bijna 1,3 miljoen mensen, er zijn restaurants, bioscopen, ziekenhuizen en musea.
Hector Pieterson Museum en Memorial
Op 16 juni 1976 werd Soweto wereldnieuws. Scholieren protesteerden tegen de plannen om verplicht les in het Afrikaans te krijgen, in plaats van in het Engels. De politie schoot op de demonstranten. Er vielen honderden doden.
Een van de eerste slachtoffers was de 12-jarige Hector Pieterson. De foto van Sam Nzima, waarop Mbuyisa Makhubo hem draagt met zijn zus Antoinette Sithole ernaast, stond in kranten over de hele wereld. 16 juni is nu Youth Day, een nationale feestdag.
Het museum opende in 2002, een paar honderd meter van de plek waar Hector werd neergeschoten. Met foto's, getuigenissen en televisiebeelden zie je wat er die dag gebeurde, en waarom. Door de ramen kijk je uit op plekken van toen, zoals het Orlando Stadium. Buiten liggen gedenktekens in de straten eromheen.
Mandela House
Om de hoek, op 8115 Vilakazi Street, staat het huis van Nelson Mandela. Hij woonde er vanaf 1946, eerst met zijn eerste vrouw Evelyn en later met Winnie. In 1962 werd hij gearresteerd. Na zijn vrijlating in 1990 ging hij terug naar dit huis.
Het is een klein huis met vier kamers vol foto's, persoonlijke spullen en eredoctoraten. Een bezoek duurt niet veel langer dan 20 minuten.
Vilakazi Street is de enige straat ter wereld waar twee Nobelprijswinnaars hebben gewoond. Ook Desmond Tutu woonde hier.
Soweto bezoeken
Wil je Soweto zelf ervaren? Op eigen houtje de wijk inrijden is niet zo'n goed idee, maar je kunt met een gids een tour maken. Mandela House en het Hector Pieterson Museum staan vaak in die tours. Op de fiets kan ook!
Tip: Mandela House en het museum liggen op loopafstand van elkaar. Je doet ze makkelijk op één ochtend.
