Athlone, Zuid-Afrika. Wie ooit vanuit de Tuinroute (Garden Route) naar Kaapstad reed, kent ze nog wel: twee heel grote koeltorens, beide 80 meter hoog en 35m breed, vlak naast de N2, even buiten Kaapstad. Die N2 is de snelweg die Kaapstad via de Tuinroute en Port Elizabeth met Durban verbindt. Die N2 loopt via Umhlanga en Hluhluwe nog verder door tot buurland Swaziland, en via de N17 en de N4 bereiken toeristen dan het Krugerpark. De koeltorens van de laatste conventionele elektriciteitscentrale in Kaapstad zijn 50 jaar oud, en ze hebben vroeger voor de koeling gezorgd van het Athlone Power Station - de elektriciteitscentrale op steenkool in Kewtown, tussen Pinelands en Athlone. Het contrast ter plaatse kan niet groter zijn, zeker voor wie vanuit Kaapstad-centrum naar Kaapstad-luchthaven rijdt: eerst rij je langs de mooie Mowbray Golf Course (Mowbray golfbaan) en tweehonderd meter verder staan die torens pal naast de N2. "The Ugly Twin Sisters" (de lelijke tweeling) noemen sommige Zuid-Afrikanen ze, maar voor de meesten is het toch gewoon the Athlone towers (Engels) - of die Athlone torings (Afrikaans).

De Athlone krachtcentrale is gebouwd in 1962; de 6 stoomturbines leverden tot in 1985 zo'n 180 megawatt af. Tussen 1985 en 1994 werd de centrale afgebouwd tot 120 megawatt, en van 1995 tot 2003 was de elektriciteitscentrale een reserve-eenheid als de twee plants van de kerncentrales van Koeberg niet voldoende elektriciteit konden leveren. Vanaf die periode was het vervoer van steenkool naar Kaapstad immers veel te duur geworden en werd de centrale op non-actief gezet. De Stad Kaapstad (City of Cape Town) is eigenaar van Athlone, maar in 2003 waren er geen concrete plannen voor de site: er een woongebied van maken lijkt het meest voor de hand liggend, maar de Athlone-centrale ligt op 100 meter van de N2 en Zuid-Afrikaanse bouwpromotoren stonden niet aan te schuiven om daar te investeren. Er werd dus beslist om niks te beslissen, maar om te verhinderen dat de torens - letterlijk - uit elkaar zouden vallen werden er in 2003 betonnen versterkingsringen rondom de torens gelegd: die moesten de torens stevig houden tot de volgende generatie wist wat ermee moest gebeuren... Maar zo lang heeft het niet geduurd: op 14 februari 2010 werd alarm geslagen, want de dikste betonversteviging van één toren had het begeven: het zou het begin van het einde worden.

Sinds die 14de februari 2010 werden plannen gemaakt om de torens neer te leggen, en dit weekend is het zover. Op zondag 22 augustus 2010, in principe om 12u00 's middags, zullen twee keer 3.000 dynamietstaven met een interval van tien seconden ontploffen en de twee torens binnen twintig tot dertig seconden herleiden tot baksteen, steengruis en stof. Volgens Martin Pollack van Stad Kaapstad zullen de Ugly Sisters tegen maar liefst 135 db tot siens - vaarwel - roepen. Ter vergelijking: tijdens de WK-wedstrijden in het Groenpunt Stadion noteerde Pollack 98 db voor de vuvuzela's. De hele operatie staat onder leiding van ir. Shannon Maree, senior ingenieur Veiligheid en Gezondheid van de Stadsraad Kaapstad. En de moederstad speelt zondagmiddag echt wel op veiligheid: iedereen binnen een straal van 300 meter wordt voor 11u geëvacueerd en het treinverkeer langs de torens wordt twee uur stilgelegd. Dat is dus het geval voor de Metrorail-lijn tussen Langa en Pinelands. Vele drastischer is dat ook al verkeer binnen een straal van 300m rond de torens wordt verboden: dat betekent geen verkeer op de N2 tussen Kaapstad-centrum en de luchthaven van Kaapstad tussen 11u en 13u. De stadsraad heeft ter plaatse wel omleidingen voorzien. Maar de N2 (Settler's Way) zal afgesloten zijn tussen de M5 (Black River Parkway) en de M7 (Vanguard Drive). Enkel inwoners van Pinelands kunnen, op vertoon van hun identiteitskaart, van de N2 via de M5 naar Raapenberg Road.

Intussen hebben de Capetonians (= Kapenaars) op diverse forums al besproken wat de beste uitkijkplaatsen zijn. Op nummer 1 staat de Tafelberg - maar een verrekijker is dan wel nodig. Gelijk met de belangstelling voor de Tafelberg staat Seinheuvel (Signal Hill) - gelegen net naast de Tafelberg. Seinheuvel is gratis toegankelijk, maar de parkeergelegenheid is er beperkt en het zicht op Athlone is er maar beperkt. Merle Collins van het Table Mountain National Park raadt bezoekers aan om zondag goed op tijd te komen - zeker zij die per kabelspoor naar de top van de Tafelberg willen. Ook het Rhodes Memorial aan de UCT (University of Cape Town) lijkt zondag heel veel bezoekers te zullen krijgen. Volgens Patricia Lucas heeft de UCT al vijf aanvragen binnengekregen voor drank- en eetstalletjes aan het Rhodes Memorial. Ze zei dat de UCT - Universiteit Kaapstad - een "open campus beleid" heeft, maar dat de veiligheidsdiensten van de univ zondag wel discreet aanwezig zullen zijn.

Voor wie enkele uren wil wachten voor twintig tot dertig seconden kijkgenot is er het Clyde Pinelands voetbalstadion, nabij de torens. Kaapstad-sportverantwoordelijke Clive Justice heeft laten weten dat zowel de tribunes als het speelveld van dit voetbalstadion zondag ter beschikking staan van kijklustigen, maar hij voegde er meteen aan toe dat de maximum capaciteit op 4.000 bepaald werd. "En dan sluiten we de deuren", aldus Clive Justice. De Zuid-Afrikaanse Eon Group overlegt nog met de veiligheidsadviseur van de City of Cape Town of het dak van het Joseph Stone Auditorium in Athlone al dan niet mag gebruikt worden als tribune. De politie van Kaapstad heeft automobilisten gewaarschuwd om zondagmiddag niet te parkeren op bruggen en wegen van de lokale omleidingen. Dierenbescherming Zuid-Afrika tenslotte is zondag ook standby: ze hebben de afgelopen weken voor de twee koppels valken die in de Athlone-torens woonden een nieuw nest gebouwd in een nabijgelegen gebouw, en de valken hebben die nesten aanvaard. En de Stad Kaapstad nog een laatste geruststelling voor de omwonenden en de kijklustigen: de torens zijn asbestvrij. En ook als het weer in Kaapstad zondag tegenvalt - en het bv. regent - zullen de Athlone torens voorgoed van de horizon verdwijnen.

• Voor onze website-bezoekers uit Kaapstad : hier vind je de omleidingen voor zondagmiddag.

17 augustus 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl

Wie op de N2 van Kaapstad-centrum naar de luchthaven van Kaapstad rijdt, zal tot zondag 22 augustus 2010 deze twee grote koeltorens van Athlone zien.