In november 2009 werd Zimbabwe, het noordelijk buurland van Zuid-Afrika, geschorst door Kimberley Process, de controledienst voor diamanten uit conflictgebieden - de zogenaamde bloeddiamanten. Volgens Kimberley Process waren er meerdere meldingen van grove schending van de mensenrechten in het Marange district - het belangrijkste diamantgebied van Zimbabwe. Midden 2008 was het leger van Zimbabwe het Marange mijngebied binnengevallen, en volgens mensenrechtenorganisaties zoals Human Right Watch gebeurde dat uiterst gewelddadig. Tienduizenden zelfstandige diamantontginners werden uit de streek verbannen, vrouwen werden verkracht en kinderen werden gedwongen om in de regeringsmijnen te werken. Niettegenstaande het de eerste bedoeling van Kimberley Process was om de ruilhandel (diamanten voor wapens) aan banden te leggen met het Kimberley Process Certification Scheme, trad de organisatie toch op en schorste het Zimbabwe als lid. Kimberley Process is genoemd naar Kimberley, de stad in de Zuid-Afrikaanse provincie Noord-Kaap waar PK opgericht werd. Kimberley wordt wereldwijd beschouwd als de hoofdstad van de diamant - zonder rekening te houden met reële import- en exportcijfers. Onder andere diamantreus De Beers Zuid-Afrika werd in Kimberley opgericht - en heeft er nog zijn exploitatiezetel.

Door de KP schorsing had de Marange mijn geen toegang meer tot het Kimberley Process Certification Scheme en kon het dus geen diamanten op de wereldmarkt verkopen. Die druk vanwege KP was blijkbaar voldoende voor de regering en het leger van Zimbabwe om die situatie in Marange te verbeteren. Zo werd bv. de operationele exploitatie van de mijn toevertrouwd aan externe bedrijven - in casu aan twee Zuid-Afrikaanse (minder bekende) mijnbedrijven Canadile Miners en Mbada Diamonds.

Op woensdag 11 augustus 2010 had op de luchthaven van Harare (de hoofdstad van Zimbabwe) een diamantveiling plaats waarop voor 900.000 karaat aangeboden werd - ter waarde van ongeveer 72 miljoen USD. De verkoop werd georganiseerd door Abbey Chikane, de monitor van Zimbabwe bij het KP, en er waren kopers uit o.a. Amerika, Israel, Rusland, Libanon, Rusland en België (Antwerpen). Sommige kopers waren met een privé-jet naar Harare gekomen zodat ze onmiddellijk na de veiling al konden vertrekken. Anderen hadden in Johannesburg (Zuid-Afrika) een vliegtuig gecharterd voor hun korte reis naar Harare. Toch kreeg Zimbabwe en de Marange-mijn voor de veiling geen carte blanche van KP: Zimbabwe-monitor Abbey Chikane organiseerde de veiling wel, maar de verkoop werd geaudit door Ernst and Young. Zimbabwe is politiek een onstabiel land - en dan drukken we ons nog voorzichtig uit. Momenteel is er een coalitieregering aan de macht met Robert Mugabe als president en Morgan Tsvangirai als eerste minister. Tsvangirai, die de steun geniet van de meeste westerse landen, was in 2009 nog door Mugabe in de cel gegooid wegens poging tot staatsgreep. Toch was het woensdag eerste minister Morgan Tsvangirai die de veiling officieel mocht openen. Abbeu Chikane, de KP-monitor van Zimbabwe, bevestigde dat de geveilde diamanten enkel van mijnexploitatie van de laatste twee maanden zijn. Het internationaal auditbureau Ernst & Young moet erop toezien dat de opbrengst van de veiling naar de (Zimbabweaanse) staatskas gaat - en niet naar de partijkas van Mugabe's Zanu-PF. Zimbabwe heeft vermoedelijk voor 4,5 miljoen karaat in voorraad - geschatte waarde 1,7 miljard USD. De diamantmijnen in Marange worden beschouwd als één van de beste van Zuidelijk Afrika; het zou Zimbabwe 1 miljard US-Dollar per jaar kunnen opleveren.

Meer informatie over diamant, de Cullinan - de grootste diamant ter wereld - en het Kimberley Process Certification Scheme vind je in dit topic.

11 augustus 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl