Vier belangrijke internationale wildlife organisaties hebben hun ongerustheid uitgesproken over het grote aantal neushoorns die in Zuid-Afrika en Zimbabwe gedood worden door stropers. In een gezamenlijk rapport stellen WWF, CITES, IUCN en TRAFFIC dat het aantal neushoorns wererldwijd weliswaar toeneemt, maar ook het aantal gedode neushoorns. Het rapport is gebaseerd op het aantal gedode neushoorns van de laatste vier jaar, en de twee parkeraden van Zuid-Afrika hebben midden 2009 al drastische maatregelen aangekondigd tegen stropers. Zowel SANParks (de Nationale Parkenraad) als Ezemvelo KZN Wildlife (de specifieke parkenraad voor de provincie KwaZulu-Natal) hebben elk gezamenlijke anti-stroperij teams van rangers en politieagenten opgericht, en die hebben al meerdere stropers gearresteerd. Sedert enkele maanden patrouilleert het Zuid-Afrikaans leger (South African National Defence Force) terug in het Nationaal Krugerpark, want er werden opvallend veel gevallen van stroperij gesignaleerd in het grensgebied tussen Zuid-Afrika en Mozambique.

De vier wildlife organisaties die nu aan de alarmbel trekken zijn WWF (World Wildlife Fund - Wereld Natuur Fonds), CITES (de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora - Conventie voor internationale handel in bedreigde dieren en planten), IUCN (International Union for Conservation of Nature - Internationaal Verbond voor Natuurbewaring) en TRAFFIC, de organisatie die wereldwijd de handel in wilde dieren en planten monitort zodat de handel geen bedreiging vormt voor de instandhouding van de natuur. WWF, CITES, IUCN en TRAFFIC stellen o.a. vast dat 95% van de stroperij in Afrika gebeurt in slechts twee landen, nl. Zimbabwe en Zuid-Afrika. En ze stellen vast dat stropers steeds geavanceerder opereren: met veterinaire verdovingsmiddelen, zwaar vergif, kruisbogen en geweren met zwaar kaliber (AK47). Tijdens de periode van 2006 tot 2009 werden er in Zuid-Afrika naar schatting 210 neushoorns gedood door stropers, en in Zimbabwe zelfs 235. Derde getroffen land is Kenya, met 17 gedode neushoorns. In Namibië werd van 2006 tot 2009 geen enkele neushoorn gedood door stropers. Volgens Amanda Nickson (WWF International) worden zowel Zimbabwe als Zuid-Afrika tijdens de volgende ledenvergadering van Cites op 15 maart 2010 op het matje geroepen en moeten ze daar een (beter) actieplan voorleggen dat de stroperij écht aanpakt en neushoorns beter beschermt. Voor Zimbabwe stelt het rapport vast dat slechts 3% van de opgepakte stropers effectief vervolgd werd.

In Zuid-Afrika en Zimbabwe wordt er op neushoorns gejaagd omdat er aan de hoorn geneeskundige eigenschappen toegekend worden: vooral in Zuidoost-Azië en Oost-Azië (en specifiek in Vietnam en China) wordt er gedacht dat de hoorn potentiebevorderend voor mannen is. Bioloog Richard Emslie die aan het hoofd staat van de African Thino Specialist Group van de IUCN zegt de neushoornpopulatie toeneemt als er aan vier voorwaarden tegen stroperij voldaan wordt: politieke wil, een efficiënt instandhoudingprogramma, gecoördineerde jacht op stropers en een doortastende rechtshandhaving. Het rapport heeft ook aandacht voor de vermindering van het aantal Sumatraanse en Javaanse neushoorn in o.a. Maleisië, Indonesië en Vietnam - maar dat heeft ook te maken met de vernietiging van hun habitat.

Toch is het rapport van de vier wildlife-organisaties niet helemaal negatief voor Zuid-Afrika. Volgens een wereldwijde telling van december 2007 telt Zuid-Afrika 16.273 witte neushoorns en 1.488 zwarte neushoorns, en tekent het land daarmee voor 93% van de witte neushoorns en 35% van de zwarte neushoorns wereldwijd. Sedert 1995 is er wereldwijd een jaarlijkse aangroei van 7,2% voor de witte neushoorn en 4,8% voor de zwarte neushoorn, tot resp. 17.475 en 4.230 vandaag. Daarom is hun status in de internationale ‘IUCN Red List of Threatened Species' recent aangepast naar ‘bijna bedreigd' voor de witte rhino en ‘kritiek bedreigd' voor de zwarte rhino. Ter vergelijking: in 1991 waren er nog maar 5.800 witte neushoorns en 2.450 zwarte neushoorns.

Dit is de wereldwijde telling die de IUCN begin december 2009 bekendmaakte:

• Botswana : 106 witte neushoorns + 7 zwarte neushoorns
• Dem.R. Congo: 4 witte neushoorns, geen zwarte neushoorns
• Kenya : 303 witte neushoorns + 577 zwarte neushoorns
• Malawî : geen witte neushoorns, 16 zwarte neushoorns
• Mozambique : 9 witte neushoorns, geen zwarte neushoorns
• Namibië : 370 witte neushoorns + 1.435 zwarte neushoorns
• Ruanda: geen witte neushoorn, 1 zwarte neushoorn
• Swaziland: 89 witte neushoorns + 18 zwarte neushoorns
• Tanzanië : geen witte neushoorns, 123 zwarte neushoorns
• Uganda : 6 witte neushoorns, geen zwarte neushoorns
• Zambia: 1 witte neushoorns + 16 zwarte neushoorns
• Zimbabwe 313 zwarte neushoorns + 546 zwarte neushoorns
• Zuid-Afrika : 16.273 witte neushoorns + 1.488 zwarte neushoorns
• Totaal : 17.475 witte neushoorns + 4.230 zwarte neushoorns

Meer info:

• WWF - World Wildlife Fund (= WNF - WereldNatuurFonds)
• IUCN - International Union for Conservation of Nature
• Traffic - wildlife trade monitoring network
• CITES - Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora
• Persbericht van Traffic ‘aantal door stropers gedode neushoorns stijgt'
• Uitgebreid rapport van de WWF, CITES, IUCN en TRRAFFIC - pdf van 298 Kb
• ‘Neushoorns: Zuid-Afrikaanse parkeraden melden winst en verlies in de strijd tegen stropers' - ons nieuwsbericht van 15 dec 2009
• ‘Verliest Zuid-Afrika de strijd tegen de stroperij?' - ons bericht van 24 okt 2009
• ‘Doorbraak in de strijd tegen wildstropers?' - ons bericht van 27 aug 2009
• ‘Leger ZA gaat terug patrouilleren in het Krugerpark' - ons bericht van 7 aug 2009
   

2 januari 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl