Het land dat in juni en juli wellicht het meeste voetbalsupporters naar Zuid-Afrika zal sturen is niet Nederland en ook niet Duitsland: Oranje en ‘der Mannschaft' zullen in aantal supporters immers overtroefd worden door de Verenigde Staten van Amerika. Dat blijkt tenminste uit de voorlopige ticketverkoop voor het WK2010, die in Amerika blijkbaar enorm goed loopt. En dat is verrassend, want de wisselkoers Zuid-Afrikaanse Rand - US-Dollar is in het nadeel van de Amerikanen en in het voordeel van landen met de Euro zoals Nederland en Duitsland. De Amerikaanse belangstelling voor het WK2010 verhoogt meteen de belangrijkheid van de Amerikaanse media. Amerikaanse nieuwszenders met een wereldwijd bereik worden zelfs toonaangevend voor het WK2010. De Amerikaanse nieuwszender CNN heeft bijna wekelijks een achtergrondprogramma over Zuid-Afrika, en vorige donderdag besteedde CNN.com aandacht aan een delikaat - maar daarom niet onbelangrijk - probleem. CNN.com vreest namelijk een toename van hiv-besmetting in Zuid-Afrika: ‘Fears that World Cup could increase spread of HIV'. We zetten de belangrijkste opmerkingen van CNN op een rijtje:

• De helft van de Zuid-Afrikaanse prostituées is hiv-besmet. Volgens de Verenigde Naties zijn er 5,7 miljoen hiv-besmette Zuid-Afrikanen, en volgens een studie van 2005 van de Universiteit van Michigan zijn 46% van de prostituées in Johannesburg besmet met hiv.
• Volgens Eric Harper, directeur van SWEAT (Sex Worker Education and Advocacy Taskforce) uit Kaapstad, volgt het aanbod de vraag. Aangezien er meer dan 500.000 bezoekers naar het tornooi komen, zullen de straatmadeliefjes hen opzoeken. Eric Harper schat dat er alleen al in Kaapstad zo'n 3.000 sexwerkers zullen zijn. Die aantallen zouden een ramp kunnen betekenen voor de openbare gezondheid - zowel voor de bezoekers als voor de sexwerkers. Naast hiv (en aids) zijn er immers nog andere risico's zoals andere soa's (sexueel overdraagbare aandoeningen), ongewenste zwangerschappen, geweld en verkrachting.
• Momenteel is prostitutie in Zuid-Afrika verboden, maar er zijn gezondheidswerkers die prostitutie willen legaliseren omdat de sexwerkers dan massaal en beter kunnen geïnformeerd worden. Vooral de verdere verspreiding van hiv zou kunnen afgeremd worden als prostitutie uit het strafrecht zou verdwijnen: zowel de overheid als gezondheidswerkers kunnen hen dan immers bereiken én correct informeren.
• Eric Harper zegt dat het risico op strafvervolging prostitutie ondergronds stuurt. "Neem die dreiging van vervolging weg, en het wordt makkelijker voor ons om sexwerkers te voorzien van condooms, en makkelijker voor hen om klanten te weigeren die geen condoom willen gebruiken".
• De Zuid-Afrikaanse ‘Law Reform Commission' heeft voorzien om in 2011 aan de minister van Justitie een advies te geven over de eventuele schrapping van prostitutie uit het strafwetboek: te laat voor het WK2010 dus, dan loopt van 11 juni tot 11 juli 2010. Een tijdelijke wetswijziging, zoals Harper suggereert, is volgens de Law Reform Commission juridisch niet mogelijk.
• Niet iedereen deelt het pessimisme van Eric Harper en zijn werkgroep. Julian Seedat, woordvoerder van de adviesraad ‘South African National AIDS Council' verwacht wel een toename in prostitutie wegens de Wereldbeker Voetbal, maar hij is eerder optimistisch wat de gevolgen betreft voor hiv-besmetting: "de laatste jaren hebben we enorm veel bereikt op vlak van informatie en bewustmaking. Gedurende vele jaren werden homoseksuelen en sexwerkers gezien als de grootste risicogroep, maar hun gedrag is intussen echt veranderd", aldus Seedat. "Tegenwoordig heeft elke sexwerker een voorraad condooms bij zich", aldus Seedat, die nog zei dat elke openbaar gezondheidscentrum in Zuid-Afrika prostituées gratis helpt en een gratis hiv-hest aanbiedt. Als woordvoerder van de South African National AIDS Council is hij de SWEAT van Eric Harper dankbaar voor het bewustmaken van sexwerkers op de risico's van het vak en op de noodzaak van een hiv-test na onveilige sex.
• Volgens Eric Harper moeten condooms gratis ter beschikking van alle prostituées gesteld worden en moet het voor sexwerkers toegelaten worden om klacht in te dienen wegens geweld, schending van de mensenrechten, kinderprostitutie en mensenhandel.

Meer informatie:

• Het volledige artikel van CNN kan je hier nalezen
• ‘Zorgt de Wereld Aids Dag 2009 voor een kentering van de Zuid-Afrikaanse aanpak van aids en hiv?' - ons nieuwsbericht van 11 december 2009
• ‘Zuid-Afrikaanse professor Linda-Gail Bekker wint prestigieuze Royal Society Pfizer Award 2009' - ons nieuwsbericht van 30 oktober 2009
• ons topic ‘aids en hiv in Zuid-Afrika'

9 januari 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl