Zuid-Afrika heeft heel wat tolwegen waarvoor de maatschappij die de tolgelden ontvangt ook instaat voor het onderhoud. Al die tolwegen zijn in goede tot uitstekende staat. Maar op de andere wegen moeten automobilisten en toeristen opletten voor gaten in het wegdek of zelfs voor een totaal versleten bovenlaag. Die waarschuwing geldt dus ook voor toeristen die Zuid-Afrika met een huurauto bezoeken: de algemene toestand van het wegennet is niet denderend meer. Gelukkig is er dan een duidelijke snelheidsbeperking en wordt het ter plaatse vooraf beleefd aangekondigd: je ziet dan de waarschuwing ‘putholes ahead' (Engels) of ‘slaggate vorentoe' (Afrikaans). In antwoord op een parlementaire vraag moest S'bu Ndebele, minister van Vervoer van Zuid-Afrika, inderdaad toegeven dat er tegenwoordig nog maar weinig Zuid-Afrikaanse wegen in uitstekende staat zijn. De huidige stand van zaken voor alle provincies van Zuid-Afrika (alfabetisch gerangschikt) is als volgt:

• Gauteng : 3.449 km wegen, waarvan 373 km in heel goede toestand
• KwaZulu-Natal : 6.749 km wegen, waarvan 96 km in heel goede toestand
• Limpopo : 6.639 km wegen, waarvan 1.247 km in heel goede toestand
• Mpumalanga : 4.952 km wegen, waarvan 161 km in heel goede toestand
• Noord-Kaap : 2.539 km wegen, waarvan 202 km in heel goede toestand
• Noord-West : 5.551 km wegen, waarvan 261 km in heel goede toestand
• Oost-Kaap : 5.878 km wegen, waarvan 551 km in heel goede toestand
• Vrijstaat : 6.313 km wegen, waarvan 1.029 km in heel goede toestand
• West-Kaap : 6.106 km wegen, waarvan 785 km in heel goede toestand

Volgens Manny de Freitas, parlementslid van de oppositiepartij DA (Democratic Alliance) blijkt uit de gegevens van het Zuid-Afrikaans NRA (National Road Agency) dat de toestand van het Zuid-Afrikaans wegennet fel achteruit gaat. In 1988 was 75% van de Zuid-Afrikaanse wegen nog in goede staat; in 1999 was dat al gezakt tot 33%, en begin 2010 nog maar 8%. Bij de Zuid-Afrikaanse AA (Automobile Association - Automobiel Assosiasie) is men ook niet tevreden over de globale toestand van de Zuid-Afrikaanse wegen, integendeel zelfs. Volgens John Sampson, burgerlijk ingenieur van de AA, is er in totaal 520 miljard Zuid-Afrikaanse Rand (aan de wisselkoers Rand/Euro van vandaag: 52,5 miljard Euro) nodig om alle beschadigde wegen - in heel Zuid-Afrika - te herstellen of te hernieuwen. De AA wijst erop dat de zwakke toestand van de Zuid-Afrikaanse wegen verantwoordelijk is voor heel wat ongevallen, en dat rijden op slechte wegen dubbel zo duur is als rijden op gewone wegen. Er is enerzijds een gewijzigd rijgedrag (met meerverbruik wegens het veelvuldig remmen en terug optrekken) en er zijn anderzijds de extra kosten van onderhoud, banden en herstellingen. De Zuid-Afrikaanse automobielvereniging AA gebruikt andere normen om de toestand van de wegen te bepalen dan het Zuid-Afrikaans National Road Agency. Rob Handfield-Jones, afdelingsdirecteur van AA-SA (Automobile Association South Africa) hanteert een VCI-index (Visual Condition Index - Visuele Toestandsindex): de toestand van de wegen, gaande van 0 (dringend herstel nodig) tot 100 (uitstekende toestand). De VCI-index van 2009 staat volgens Rob Handfield-Jones op 46, in vergelijking met index 65 voor 1998. Hij roept de Zuid-Afrikaanse regering op om dringend meer geld vrij te maken voor het onderhoud. "Zuid-Afrika betaalt nu al meer aan de gevolgen van verkeersongevallen, te wijten aan de staat van hetwegdek, dan aan het onderhoud zelf", aldus Rob Handfield-Jones (AA-SA), die de regering ook waarschuwt dat zonder extra middelen voor het wegennet de VCI-index in 2040 op minder dan 10 zal staan: onderhoud is dan niet meer mogelijk en het wordt avontuurlijk reizen i.p.v. ontspannen rijden.

Minister van Vervoer S'bu Ndebele ontkent de bedragen die de AA (Automobile Association) noemt. Volgens de minister is er 38,3 miljard Rand (3,87 miljard euro) nodig om alle belangrijke wegen (N - nationale wegen en R - regionale en/of provinciale wegen) te herstellen: 18,4 miljard Rand (1,86 miljard Euro) voor de N-wegen en 19,9 miljard Rand (2,01 miljard Euro) voor de R-wegen. Minister Ndebele geeft wel toe dat er in het meerjarenbudget ‘Medium Term Expenditure Framework' maar 16,8 miljard Rand van de benodigde R38,3 miljard voorzien is, maar hij relativeerde het probleem enigszins: volgens de minister zijn er 4.142 km die absoluut binnen de vijf jaar onderhoud moeten krijgen. Voor Stuart Farrow die zich bij de Democratic Alliance met Vervoer bezig houdt is de conclusie simpel: ofwel moet de minister extra geld lenen voor de noodzakelijke werken, ofwel moeten er meer tolwegen komen - en moet de verkeersbelasting omlaag. Stuart Farrow bevestigde wel dat de toegangswegen naar de voetbalstadions voor de Wereldbeker Voetbal de laatste maanden deftig onder handen werden genomen.

• National Roads Agency
• Automobiel Assosiasie Suid-Afrika - Automobile Association South Africa
• Arrive Alive South Africa
• ons topic "tolgelden en benzineprijzen in Zuid-Afrika"
• ons topic "autorijden in Zuid-Afrika"
• ons topic "het wegennet in Zuid-Afrika"

12 april 2010 - http://www.infozuidafrika.be - http://www.infozuidafrika.nl