Niettegenstaande huishoudsters in Zuid-Afrika meestal geen ondertekend 'papieren' contract hebben moeten werkgevers zich toch houden aan de wettelijke arbeidsvoorwaarden en opzegvergoedingen. Dat blijkt uit een arrest van de CCMA, de Commission for Conciliation, Mediation and Arbitration (de Zuid-Afrikaanse commissie voor verzoening, bemiddeling en arbitrage). De CCMA veroordeelde Nompumelelo Ntuli-Zuma, één van de vijf vrouwen van de president van Zuid-Afrika, tot het betalen van achterstallig loon wegens onrechtmatig ontslag van één van haar huishoudsters. Sbongile Doris Ngobese werkte als poetsvrouw in het St Augustine's Hospital in Durban, toen MaNtuli - want zo kent heel Zuid-Afrika Nompumelelo Ntuli-Zuma - haar vroeg om voor haar te komen werken als huishoudster in haar villa in Morningside, een leuke buurt van Durban (de Zuid-Afrikaanse arbeidswetgeving noemt dit ‘domestic worker'). De twee spraken een loon af van 2.000 Rand per maand (208 Euro), en Sbongile gaf haar werk in het ziekenhuis op. Een loon van 2.000 Rand per maand lijkt weinig, maar de meeste werkgevers geven ook gratis eten aan voor heel de familie van hun thuis-werknemers, en ze betalen ook de vervoerskosten (en indien gewenst ook inwoon). Bovendien mogen de Zuid-Afrikaanse lonen niet vergeleken worden met de onze: op politici na verdienen alle Zuid-Afrikanen minder dan Europeanen met dezelfde job.

Op 27 februari 2010 heeft Ngobese de laatste keer loon gekregen: ze kreeg toen 1.000 Rand (104 Euro), en MaNtuli zou haar de rest betalen als ze geld had. Maar op 8 maart 2010 was dat nog niet gebeurd, en omdat Ngobese naar de dokter moest had ze dringend geld nodig. Op 8 maart 2010 kreeg Ngobese een doktersbriefje voor vijf dagen, en op 10 maart kreeg ze thuis bezoek van een lijfwacht van MaNtuli. Die gaf haar nog eens 1.000 Rand, en hij zei haar dat ze ontslagen was. Op 12 maart ging ze terug werken, maar ze mocht niet binnen. Op 29 april ging ze nogmaals terug om haar ontslagbrief te krijgen, maar MaNtuli wilde haar niet spreken. Het het enige dat ze van MaNtuli's lijfwachten kreeg, waren haar kleren en schoenen. Op 12 mei stapte naar de Commission for Conciliation, Mediation and Arbitration, en op 4 juni 2010 behandelde de CCMA de zaak. Maar MaNtuli gaf toen verstek, en daarom besliste de CCMA dat de getuigenis van Sbongile Doris Ngobese correct is. Vorige donderdag kwam het arrest van de CCMA: MaNtuli moet binnen de 14 dagen 16.000 Rand (1.668 Euro) achterstallig loon betalen. Nompumelelo Ntuli-Zuma ‘MaNtuli' zal dus zelf dringend opslag moeten vragen aan haar man, de president van Zuid-Afrika, want het eThekwini district heeft de elektriciteit voor haar leuke villa in Morningside (Durban) afgesloten omdat MaNtuli nog een openstaande rekening heeft van 9.564,87 Rand (997 Euro).

• Dat president Jacob Zuma nogal wat problemen heeft met MaNtuli blijkt ook uit ons nieuwsbericht van 6 juni 2010: "president van Zuid-Afrika bedrogen door één van zijn echtgenotes?"
• CCMA South Africa - Commission for Conciliation, Mediation and Arbitration

24 juli 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl