Tot 1994 was 16 december in Zuid-Afrika Geloftedag: het was de herdenking van de Slag bij Bloedrivier, op 16 december 1838. Toen wonnen 464 Voortrekkers onder leiding van Voortrekkerleider Andries Pretorius van een leger van zo'n 100.000 Zoeloes. Aanleiding van die veldslag was een mislukte onderhandeling (op 15 december 1838) tussen Voortrekkerleider Piet Retief en Zulu chief Dingaan over grondrechten. Later op die dag werden Piet Retief en enkele Voortrekker-familiehoofden vermoord. Hun volgelingen hebben toen later op de avond een eed gezworen: als God hen zou bijstaan om de moord op Piet Retief te wreken - door het Zoeloeleger van Dingaan te verslaan - zouden ze een kerk bouwen, een monument bouwen en de dag blijven eren als feestdag. Dankzij de speciale opstelling van hun ossewa's in een Laager konden de Voortrekkers de Zulu's afhouden. Ze hielden woord, want de Geloftekerk kwam er - in Pietermaritzburg. Er kwam ook een feestdag: 16 december werd Geloftedag. En sindsdien wordt de Slag bij Bloedrivier elk jaar herdacht op 16 december in het Voortrekkermonument in Pretoria. Meer info hierover vind je in ons topic ‘geschiedenis van Zuid-Afrika'.

Op 16 december 1961 (dé Afrikaner-feestdag bij uitstek) pleegde ‘Umkhonto we Sizwe', de gewapende vleugel van het ANC, zijn eerste aanslag tegen een militaire installatie. Umkhonto we Sizwe (vertaling ‘Speer van de Natie', afkorting ‘MK') noemde zichzelf de militaire afdeling van de alliantie ANC/SACP (African National Congress / South African Communist Party); door die aanslag van 16 december 1961 werd het ANC een terreurorganisatie volgens (uiteraard) Zuid-Afrika en de Verenigde Staten van Amerika. Maar het kan verkeren, zei Bredero, en na eerste algemene verkiezingen van april 1994, gevolgd door de machtsovername door het ANC, werden de leden van MK zelfs geïntegreerd in het Zuid-Afrikaans Leger. Aangezien zwart Zuid-Afrika niet wilde herinnerd worden aan 16 december 1838 werd de naam van de feestdag gewijzigd van Geloftedag naar Verzoeningsdag - Day of Reconciliation.

Dat als inleiding voor 16 december 2009. Vandaag rouwde Zuid-Afrika voor twee personen die, elk op hun gebied, hun stempel op de Zuid-Afrikaanse samenleving hebben gedrukt. De Zuid-Afrikaanse sportwereld rouwt omdat vanochtend vroeg het overlijden bekend raakte van Alan Van Heerden, slechts 55 jaar geworden. Alan Van Heerden (°11/12/1954) was de eerste beroepswielrenner van Zuid-Afrika; zijn grootste overwinningen waren een etappe in de Giro (Ronde van Italië) van 1979 en twee overwinningen (in 1982 en 1987) van de Rapport-Toer - de Ronde van Zuid-Afrika. Alan Van Heerden was profrenner van 1978 tot 1991 en hij heeft ook meerdere wielerwedstrijden in de Lage Landen gereden, o.a. met de toenmalige Peugeot-ploeg. Zo verloor hij bv. op 9 september 1980 in Izegem in de spurt van Patrick Sercu, onze meervoudige wereldkampioen piste. Alan Van Heerden overleed woensdagavond aan de gevolgen van een verkeersongeval.

En op 16 december 2009, Verzoeningsdag, overleed Manto Tshabalala-Msimang, Zuid-Afrikaans minister van Volksgezondheid van 1999 tot 2008. In 2007 had ze een levertransplantatie gekregen, en de laatste weken ging het opnieuw achteruit met haar gezondheid - in zoverre zelfs dat ze al terug op de wachtlijst stond voor levertransplantaties. De redenen waarom ze een tweede levertransplantatie nodig had is nu niet relevant meer. Manto Tshabalala-Msimang  (°9/10/1940) was een betwist minister van Volksgezondheid in Zuid-Afrika omdat ze op een internationale aids-conferentie in 2006, in Toronto (Canada), volhield dat niet aidsremmers maar wel olijfolie, look, rode bieten en andere groenten helpen tegen aids en hiv. Dat 16 december nu in Zuid-Afrika Verzoeningsdag is, bleek uit de reacties: het Treatment Action Campaign (TAC), één van de belangrijkste verenigingen die zich inzetten tegen hiv en aids in Zuid-Afrika en gedurende jaren de felste tegenstander van ‘Manto', was één van de eersten om zijn medeleven aan te bieden aan de familie. Meer info vind je in ons topic ‘hiv en aids in Zuid-Afrika'.

16 december 2009 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl