Het Nederlands ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor Zuid-Afrika (lichtjes) aangepast. Aanleiding is de arrestatie in Irak van een ex-militair van Saoedi-Arabië die beweert dat hij aanslagen ging plegen tegen spelers en/of supporters van Nederland en/of Denemarken. Volgens het ministerie blijkt dat terreurdreiging in Nederland beperkt is, maar is de terreurdreiging tegen Nederlanders in het buitenland reëel. Daarom raadt BUZA waakzaamheid aan. In het nieuw reisadvies voor Oranje-supporters klinkt het zo:

In opeenvolgende Dreigingsbeelden Terrorisme Nederland is geconstateerd dat de terroristische dreiging in Nederland beperkt is. De Nederlandse belangen in het buitenland zijn daarentegen kwetsbaar. Dat geldt dus ook voor Nederlandse belangen tijdens het WK in Zuid-Afrika. Reizigers naar Zuid-Afrika en in het bijzonder de bezoekers van de WK-wedstrijden en andere evenementen rondom het Nederlands elftal wordt aangeraden waakzaam te zijn. Aangeraden wordt om de berichtgeving goed te blijven volgen en ter plaatste de aanwijzingen van de autoriteiten te volgen.

Aanleiding is de arrestatie in Irak, op 3 mei 2010, van Abdullah Azzam Saleh Misfar al-Qahtani, een 32-jarige oud-luitenant van het leger van Saoedi-Arabië. Vorige maandag werd hij door de Iraakse generaal-majoor Qassim Atta aan de pers ‘voorgesteld' en een journalist van Associated Press mocht hem zelfs interviewen. Vorige dinsdag - dus één dag na de bekendmaking van de arrestatie - had in Sandton (nabij Johannesburg) een grote politie-oefening plaats: de Zuid-Afrikaanse politie wilde aan de wereld tonen dat het gereed was voor "welke dreiging dan ook". Spectaculair was de oefening zeker, want in volle stadscentrum lieten elite-eenheden van de politie zich via touwen uit een helikopter zakken en konden ze een rijdende auto ‘met gangsters' doen stoppen. Maar toen journalisten aan Vishnu Naidoo, woordvoerder van de politie, vroegen wat de Iraakse terreurdreiging inhield, moest Naidoo toegeven dat de Zuid-Afrikaanse veiligheidsdiensten nog niet officieel op de hoogte waren van de aanhouding: "We are still engaged in checking the veracity of this report in the media", aldus de Zuid-Afrikaanse politiewoordvoerder.

In Zuid-Afrika wordt niet verrast gereageerd op die onwetendheid bij de South African Police. Volgens Frans Cronjé van het SA Institute for Race Relations worden de Zuid-Afrikaanse veiligheidsdiensten door westerse geheime diensten als onbetrouwbaar beschouwd omdat Zuid-Afrika Hamas veel te openlijk steunt in het Israelisch-Palestijns conflict. Cronjé verwijst ook de slechte reputatie van Zuid-Afrika bij internationale politiediensten omdat Jackie Selebi, de vorige politiecommissaris, momenteel terecht staat wegens corruptie. Selebi had vertrouwelijke informatie van een internationaal drugsonderzoek verkocht aan Glenn Agliotti, een Zuid-Afrikaanse drugbaron, en Agliotti heeft die corruptie al bekend.

Het South African Institute for Security Studies hecht geen geloof aan deze specifieke terreurdreiging uit Irak. Volgens Anneli Botha van deze gerespecteerde studiedienst is het uiterst ongewoon dat een terreurverdachte zo snel na zijn aanhouding al aan de pers getoond wordt, o.a. omdat men door het bekendmaken van de arrestatie de andere celleden indirect waarschuwt zodat die ondergronds kunnen gaan. Anneli Botha van het gezaghebbende Institute for Security Studies vindt vooral het interview met Associated Press er te veel aan: "als het écht een terrorist zou zijn, kan hij via dat interview gecodeerde boodschappen doorgeven aan zijn opdrachtgevers, en zeker in Irak kennen veiligheidsspecialisten dat risico", aldus ISS-directeur Botha. Ze zei ook dat men normaal eerst een terreurverdachte afzondert en heel zijn entourage onderzoekt, in de hoop medestanders te ontmaskeren. "Maar dat kan niet op twee weken, en zeker in Irak niet", aldus nog Anneli Botha. Ze vond de getuigenis van de aangehouden ‘terrorist' ook niet overtuigend, want veel meer dan een verwijzing naar de Mohammed-cartoons en de bekentenis dat hij inderdaad in Zuid-Afrika een aanslag wilde plegen kwam hij niet. De politie kon ook geen enkel materieel bewijs voorleggen zoals het bezit van een bom, een ontstekeningsmechanisme, een lijst met benodigde attributen, een vliegtuigticket naar Zuid-Afrika, enz. Anneli Botha heeft een veel eenvoudiger uitleg over "terrorist" Abdullah Azzam Saleh Misfar al-Qahtani. De relaties tussen Irak en Saoedi-Arabië zijn al jaren gespannen, en Irak beschuldigt de Saoedi's ervan dat ze Irak destabiliseren. Anneli Botha (SA ISS) gelooft best dat Abdullah al-Qahtani één van de leiders van al-Qaeda in Irak is (was), maar in Irak worden er wekelijks mensen gearresteerd die tot al-Qaeda behoren. "Door deze arrestatie te koppelen aan het WK Voetbal kan Irak Saoedi-Arabië nu publiekelijk terecht wijzen", aldus Anneli Botha van het Institute for Security Studies, en bovendien stijgt de internationale achting ten opzichte van de Iraakse veiligheisdsdiensten. En Botha heeft wellicht gelijk om het als een Iraaks-Saoedische vete te beschouwen want de beschuldiging die vanuit Baghdad de wereld werd ingestuurd is er één die men in Riyad niet graag zal horen: "wij hebben een Saoedi aangehouden die een bedreiging was voor Nederland, Denemarken en het WK Voetbal, en jullie hebben hem opgeleid".

Bereidt al-Qaeda een aanslag in Zuid-Afrika voor? We zouden het echt niet weten, maar als dit het geval zou zijn was het volgens ons niet deze Abdullah Azzam Saleh Misfar al-Qahtani die de aanslag moest uitvoeren.

• Klik hier voor het reisadvies ‘Zuid-Afrika' van het Nederlands ministerie van Buitenlandse Zaken
• Klik hier voor ons algemeen topic ‘reisadvies voor zuid-afrika'

19 mei 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl