Op de klimaattop in Kopenhagen wordt er momenteel fel gepokerd: elk land weet dat het zijn hoeveel uitgestote broeikasgassen drastisch moet verminderen, maar niemand wil zeggen met hoeveel. We zullen moeten wachten tot de slottekst van voorzitter Connie Hedegaard bekend is om dat te vernemen. De geïndustrialiseerde (westerse) landen staan zwaar onder druk van milieubewegingen en van ‘het zuiden' om grote toegevingen te doen, ten koste van hun economische groei zelfs. Alle landen van Zuidelijk Afrika (inclusief Zuid-Afrika) zijn lid van de Groep van 77, en zij vragen dat eerder gekeken wordt naar het verleden: volgens hen zijn ‘het noorden' en de geïndustrialiseerde landen de veroorzaker van de huidige dramatische toestand en ‘global warming' - de opwarming van de aarde. China houdt zich momenteel op de vlakte: het land is samen met Amerika de grootste vervuiler China is tegelijk lid van de Groep van 77 (overigens, die groep telt intussen al 130 ledenlanden). Het valt te betwijfelen dat Kopenhagen een anti-Amerikaans slotakkoord zal opleveren zoals Kyoto. Toen dansten de politici op tafel omdat ze erin geslaagd waren om Amerika buitenspel te zetten, maar de wetenschappers waren ontgoocheld omdat Amerika niet gebonden was aan het Kyoto-akkoord.

Terug naar Kopenhagen: de Zuid-Afrikaanse delegatie ligt er onder vuur omdat het de strakke lijn van de G77-landen niet volgt. Een aantal westerse landen wil dat er naast een principiële beperking op CO2-uitstoot ook een vrijwillige beperking komt, gebaseerd op het plichtsbesef dat wij onze verantwoordelijkheid moeten opnemen om de opwarming van de aarde af te remmen. Zuid-Afrika, het meest geïndustraliseerde land van Zuidelijk Afrika, zou volgens Lumumba Di Aping, voorzitter van de G-77 in Kopenhagen, de eenheid in de groep ondermijnen door het westers standpunt te volgen dat CO2-opbouw uit het verleden niet in aanmerking mag genomen worden voor toekomstige CO2-beperkingen. Volgens aanwezige journalisten zeggen Zuid-Afrikaanse afgevaardigden luidop dat er in de Afrika-delegatie te veel ‘slecht voorbereide en luie afgevaardigden zijn die ongepast tussenkomen'.

Feit is dat Zuid-Afrika in Kopenhagen geen duidelijk standpunt durft innemen. Zuid-Afrika zegt dat het de uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 34% wil verminderen, maar blijft vaag over de voorwaarden die het daaraan koppelt (zoals de financiële compensatie die het daarvoor eist vanwege het westen). Professor Harald Winkler van de energie-studiedienst van de Universiteit van Kaapstad maakt deel uit van de Zuid-Afrikaanse delegatie in Kopenhagen. Hij zei dat de ZA-delegatie besloten heeft om ‘voorlopig' geen commentaar te geven. Verwonderlijk is dat niet, want Buyelwa Sonjica, de huidige Zuid-Afrikaanse minister van Milieu was tot in de maand mei minister van Mineralen en Energie. Zij kan dus moeilijk nu een standpunt innemen waarbij ze haar vorig beleid becritiseert - in casu het gebrek aan hernieuwbare energie in Zuid-Afrika en het ontbreken van onafhankelijke elektriciteitsproducenten naast staatsproducent Eskom.

De ‘verwoestijning' van Afrika en de vele overstromingen zijn het gevolg van luchtvervuiling die door industriële landen, inclusief Zuid-Afrika, veroorzaakt zijn. Want ook al heeft Zuid-Afrika een prachtige natuur, schone stranden en proper zeewater, toch is het mee verantwoordelijk voor de chaos in Afrika. De reden is simpel: Zuid-Afrika zweert nog steeds bij fossiele brandstoffen zoals steenkool als energie- en verwarmingsbron. De milieuschade en de vervuiling in bepaalde delen van Zuid-Afrika is dus niet de fout van ‘het westen': het is ‘eigen schuld dikke bult'. Daarom is de belofte van Zuid-Afrika om de emissie van het aantal gifgassen tegen 2020 te verminderen met 34% niet ernstig te nemen zonder een ernstig milieuplan voor eigen gebruik. De echte reden van het voorstel van Zuid-Afrika is wellicht ‘schone schijn': vorige woensdag heeft Connie Hedegaard, de conferentie-voorzitter van Kopenhagen, gezegd dat de conferentie van 2010 in Mexico City zal doorgaan, en de 17de UNFCCC-conferentie in ... Johannesburg, Zuid-Afrika. Voor toeristisch Zuid-Afrika is dat prachtig nieuws, want de Kopenhagen-conferentie wordt bijgewoond door 15.000 afgevaardigden en journalisten en deelnemers aan alternatieve milieuconferenties. En als ze dan toch in Zuid-Afrika zijn, gaan ze natuurlijk ook eens met het kabelspoor naar de top van de Tafelberg in Kaapstad, en maken ze een safari in het Nationaal Krugerpark...

12 december 2009 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl