Jo'bulani: zo heet de officiële wedstrijdbal voor de finale van het Wereldkampioenschap Voetbal in Zuid-Afrika. Die finale gaat door op zondag 11 juli, om 20u30, in Soccer City Johannesburg, een voetbalstadion dat speciaal voor dit WK gebouwd werd. Ook de openingswedstrijd gaat door in Soccer City Johannesburg: op vrijdag 11 juni ontvangt gastland Zuid-Afrika dan Mexico. De officiële tornooibal van het WK 2010 heet de "Jabulani", en voor de finale hebben Adidas en FIFA de "Jo'bulani" gemaakt, een speciale versie van de "Jabulani". Die finale-bal Jo'bulani krijgt gouden contouren, en dat is niet toevallig. Maar wat betekent Jo'bulani? Misschien kunnen we eerst nog even de betekenis van Jabulani herhalen. Voetbal is populairste sport bij zwarte Zuid-Afrikanen, en zowel de FIFA als voetbalfabrikant Adidas gingen dus op zoek naar een naam die vooral bij die bevolkingsgroep leuk zou klinken. De meest gesproken taal in Zuid-Afrika het Zulu (Zoeloe) : naar schatting 24% van de Zuid-Afrikanen spreekt Zoeloe als moedertaal. Lang duurde de zoektocht naar een vlot klinkend isiZulu-woord niet: ‘jabulani' betekent ‘feestvieren'.

Ook de verklaring voor de "Jo'bu" in de naam "Jo'bulani" is simpel. De meeste Zuid-Afrikanen spreken de naam "Johannesburg" zelden volledig uit: de meesten hebben het over Jo'burg - of soms nog Jozi. Jo'bulani - Jo'burg - en een finale die in Johannesburg gespeeld wordt: de link is duidelijk. De gouden contouren van de bal tenslotte verwijzen naar "the City of Gold" - de goudstad - zoals Johannesburg vaak omschreven wordt. Maak een cocktail van Jabulani, Jo'burg, jabulani met the City of Gold en je krijgt Jo'bulani. Uiteraard is de bal niet volledig in het goud, want dat zou tv-uitzendingen technisch niet realiseerbaar maken. Het is de tweede keer in de geschiedenis van de Wereldbeker voetbal dat de FIFA een specifieke naam kiest voor de bal voor de WK-finale: eerder gebeurde dat ook in 2006 voor de finale in Berlijn: toen werd het de "Teamgeist". Voor dit WK kon de FIFA de naam teamgeest of team spirit niet gebruiken: dat zou te pijnlijk zijn voor Bafana Bafana, de Zuid-Afrikaanse nationale voetbalploeg die al maanden uitzonderlijk zwak speelt.

27 april 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl

Foto links: de "Jabulani", de tornooibal. Foto rechts: de "Jo'bulani", de gouden wedstrijdbal voor de finale.