De Zuid-Afrikaanse regering heeft zijn ambassadeur uit Tel Aviv teruggeroepen naar Pretoria "voor overleg". Ebrahim Ebrahim, de Zuid-Afrikaanse onderminister voor Internationale Betrekkingen, zei dat ambassadeur Ishmael Coovadia eerstdaags naar Zuid-Afrika terugkomt om overleg te plegen met de regering. In diplomatieke termen is het terugroepen van een ambassadeur voor overleg een heel zware stap; tot nu heeft enkel Turkije dat gedaan. Vanwege Zuid-Afrika is dit de derde reactie op de gebeurtenissen nabij Gaza: het land had eerder al de entering van de vloot Turkse schepen door het Israelisch leger veroordeeld. En Sue van der Merwe, tweede Zuid-Afrikaanse onderminister voor Internationale Betrekkingen, had woensdag Dov Segev-Steinberg, de Israelse ambassadeur in Zuid-Afrika, ontboden en hem een protestnota overhandigd. Toch benadrukte ze donderdagavond dat het niet de bedoeling van de Zuid-Afrikaanse regering is om de Israelische ambassadeur uit Zuid-Afrika weg te sturen of om de diplomatieke banden van Zuid-Afrika met Israel te verbreken.

Het is nog niet geweten of Israel een diplomatieke tegenzet zal doen en enkele Zuid-Afrikaanse diplomaten zal uitwijzen. Israel is immers niet verrast - laat staan beïndrukt - door het Zuid-Afrikaans protest omdat de Zuid-Afrikaanse regering in het Israelisch-Palestijns conflict al meermaals partij heeft gekozen tegen Israel en voor Fatah (en later zelfs voor Hamas). De Israelische regering zegt dat het geen ‘hulpkonvooi' was, maar een politieke stunt die de blokkade van Gaza moest doorbreken. Ya'akov Finkelstein, de adjunct-ambassadeur van Israel in Zuid-Afrika zegt dat zijn regering met spijt en teleurstelling reageert op het besluit van Zuid-Afrika, en hij vestigde er de aandacht op dat er aan boord van de schepen meer terreursympathisanten dan hulpverleners waren en dat er pas geschoten is nadat de soldaten aangevallen werden met o.a. knuppels en messen. De Joodse Raad van Afgevaardigden was strenger: de Raad vond het besluit van Zuid-Afrika voorbarig en zelfs ongepast omdat het onderzoek naar de precieze omstandigheden van de militaire actie nog niet afgerond is. Er is nog geen datum bepaald wanneer de Zuid-Afrikaanse ambassadeur zal terugkeren naar Israel. Voor Zuid-Afrika is het de tweede keer dat het land het doet in het post-apartheid tijdperk (na 1994). In 1995 heeft toenmalig president Nelson Mandela de Zuid-Afrikaanse ambassadeur uit Nigeria teruggeroepen nadat het militair regime van generaal Sani Abacha een aantal politieke tegenstanders had laten terechtstellen. Aan boord van één van de Turkse schepen was er ook één Zuid-Afrikaan: Gadija Davids (25j), een journaliste uit Kaapstad. Gadija Davids wordt vrijdag of zaterdag in Zuid-Afrika verwacht. Het terugroepen van de Zuid-Afrikaanse ambassadeur uit Tel Aviv betekent meteen dat Zuid-Afrika geen bemiddelaar meer kan zijn in het Palestijns conflict, een rol die het land eerder met Nelson Mandela en Desmond Tutu wél had. Gelukkig voor Zuid-Afrika hebben Israel noch Turkije zich geplaatst voor de Wereldbeker voetbal die volgende vrijdag (11 juni) begint...

4 juni 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl