Zuid-Afrika - Minstens 9 vliegtuigen die woensdagavond op weg waren van Kaapstad en Johannesbug naar Durban mochten daar niet landen wegens overbelasting van de luchthaven. Honderden, wellicht een paar duizend Duitse en Spaanse voetbalsupporters hebben zo de wedstrijd gemist waarvoor ze 500 tot 1.000 euro betaald hadden. Vermoedelijk waren er ook voetbalsupporters bij die speciaal voor die halve finale vanuit Duitsland of Spanje naar Zuid-Afrika gevlogen waren.

Op 1 mei 2010 werd in Durban de splinternieuwe luchthaven King Shaka International Airport geopend. De luchthaven, die genoemd is naar de legendarische Zoeloe-koning Shaka Zulu, heeft de Zuid-Afrikaanse belastingbetaler zo'n 858 miljoen Euro gekost. Jawel: bijna één miljard Euro. Bovendien is het een prestigeproject want Durban had nog een goede luchthaven die door de internationale luchtvaartorganisatie IATA als een volwaardige internationale luchthaven werd aanzien. Maar die oude luchthaven - vroeger gekend als ‘Louis Botha' - zou tegen 2035 verzadigd zijn, had men berekend. En aangezien men in Zuid-Afrika wegens de wereldbeker voetbal al enkele jaren alle gevoel voor realiteit verloren heeft, werd besloten om een nieuwe luchthaven te bouwen, 55 km verder. Zulukoning King Shaka draait zich om in zijn graf want zijn naam werd woensdagavond te schande gemaakt door luchthavenbeheerder ACSA (Airports Company South Africa). De splinternieuwe luchthaven King Shaka International Airport, die volgens ACSA 7,5 miljoen passagiers per jaar aankan, stuurde namelijk minstens 10 volle vliegtuigen met voetbalsupporters terug naar hun plaats van vertrek. Luchthavenexploitant ACSA gaf immers op King Shaka voorrang aan private VIP-jets i.p.v. aan lijnvluchten zodat de luchthaven - die maar één landingsbaan heeft - overbelast geraakte. Twee binnenlandse vluchten Kaapstad-Durban werden teruggestuurd naar Kaapstad en een derde vlucht van Kaapstad naar Durban moest gedurende 90 minuten "on hold" gaan: cirkeltjes maken in de lucht dus, voor het mocht landen. Vanuit Johannesburg was de chaos groter: 4 vliegtuigen van South African Airways en 2 vliegtuigen van Comair (British Airways Zuid-Afrika) werden teruggestuurd naar Johannesburg. Een derde vliegtuig van Comair/BA moest na 45 minuten cirkelen boven Durban ook terug naar Johannesburg vliegen omdat het vliegtuig in benzinetekort zou geraken als het nog langer moest wachten én niet zou mogen landen. Eén vlucht van South African Airways vanuit Kaapstad had iets meer geluk: na 90 minuten ovalen tekenen in de lucht mocht het landen om 20u30. Inderdaad, net op het ogenblik dat de wedstrijd Duitsland-Spanje begon. En de luchthaven ligt nog zo'n 40 minuten rijden van het Moses Mabhida Stadium van Durban.

De "oude" luchthaven van Durban (‘Louis Botha' / Durban International) is nog steeds operationeel - behalve voor lijnvluchten - omdat ACSA nog geen nieuwe eigenaar heeft gevonden heeft. Comair/BA wil er een trainingscentrum van maken en heeft er 25 miljoen Euro voor geboden, maar ACSA wil minstens 75 miljoen Euro. Het plan voor de halve finale van de Wereldbeker was dat privé-jets hun BBP-lading (BBP = baie belangrike persone) mochten lossen op de nieuwe luchthaven King Shaka, en dat ze dan onmiddellijk zouden doorvliegen naar ‘Louis Botha' Durban International', om daar te parkeren. Maar die planning liep danig uit de hand, zeker omdat voor twee VIP-vluchten alle luchtverkeer boven Durban even werd stilgelegd. De Spaanse koning Juan Carlos en de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma deden niet aan carpooling en vlogen beiden met hun eigen vliegtuig van Johannesburg naar Durban. Net zoals Paris Hilton (jawel, ze is nog altijd in Zuid-Afrika) en Leonardo DiCaprio die ook kaartjes voor de wedstrijd Spanje-Duitsland hadden gekocht (lees: gekregen) en die zich met hun eigen (gehuurde) privé-jet verplaatsen.

De lijnvluchten en extra vluchten van o.a. South African Airways en British Airways / Comair mochten niet uitwijken naar de oude luchthaven ‘Louis Botha' omdat er volgens internationale veiligheidsvoorschriften een volledige brandweerpost moet zijn voor passagiersvliegtuigen. En aangezien de brandweer van ‘Louis Botha' op 1 mei 2010 verhuisd is naar ‘King Shaka' was er op ‘Louis Botha' onvoldoende brandweer. De woede van de Spaanse en Duitse voetbalsupporters die niet in Durban mochten landen werd op Johannesburg International Airport nog erger toen bleek dat daar niemand van ACSA beschikbaar was om uitleg te geven - laat staan zich te verontschuldigen. Bongani Maseko, operationeel directeur van King Shaka International Airport Durban, zei dat het slechte weer tijdens de dag voor vertragingen had gezorgd die niet meer ingehaald kon worden. Hij relativeerde trouwens het probleem: "sommige passagiers hebben het begin van de wedstrijd gemist en anderen zelfs de hele wedstrijd. Maar als we naar het aantal toeschouwers in het stadion kijken, zijn het er toch niet al te veel geweest".

Toch is er zoete wraak voor de honderden Duitse en Spaanse supporters die hun ticket voor de ½ finale voetbal nu ongebruikt mogen inkaderen: door de enorme chaos van woensdagavond heeft Durban wellicht zijn kansen vergooid om de Olympische Spelen van 2020 te mogen organiseren. Die beslissing wordt in 2013 genomen en de twee Zuid-Afrikaanse kandidaatsteden zijn Kaapstad en Durban. Kaapstad maakte minder kans dan Durban omdat het weer in Kaapstad tijdens onze zomer te wisselvallig is. Olympische Zomerspelen organiseren tijdens de Zuid-Afrikaanse winter houdt immers risico's in, zeker voor een regio zoals de Kaap waar het volgens de klimaat tabellen vooral tijdens de winter regent. Maar nu Durban bewezen heeft dat het geen topevenement aankan, zal Kaapstad ongetwijfeld de kandidatuur van Zuid-Afrika mogen stellen voor de eerste Olympische Spelen ooit in Afrika.

• "King Shaka Durban officieel geopend" - ons nieuwsbericht van 1 mei 2010
• "Luchthaven King Shaka International Airport opent op 1 mei 2010" - ons bericht van 13 april 2010

8 juli 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl