Op 8 april 2010 beslist de Wereldbank (World Bank) over de toekenning van een lening van 3,75 miljard Dollar (2,777 miljard Euro) aan Eskom, de Zuid-Afrikaanse staats-elektriciteitsmaatschappij. Van die lening wil Eskom 3 miljard Dollar (2,22 miljard Euro) gebruiken voor de bouw van ‘Medupi', een elektriciteitscentrale op steenkool die goed zal zijn voor 4.800 MW. Er zal ook 75 miljoen Dollar (55 miljoen Euro) geïnvesteerd worden in twee centrales op duurzame energie: één centrale op windenergie en één centrale op zonnepanelen, beide goed voor 100 MW. Volgens Pravin Gordhan, Zuid-Afrikaans minister van Financiën, zou het geen catastrofe zijn als de Wereldbank de lening niet goedkeurt, want dan zal Zuid-Afrika de lening aan Eskom zelf financieren. De Zuid-Afrikaanse minister van Financiën weigert daarom dat de Wereldbank voorwaarden aan Zuid-Afrika oplegt voor de lening. Milieu-organisaties vinden het ongehoord dat er geïnvesteerd wordt in een centrale op fossiele brandstof zoals steenkool, maar Pravin Gordhan wil niet dat milieukwesties voorrang krijgen op de economische noden van Zuid-Afrika. "Bovendien heeft Zuid-Afrika in Kopenhagen gezegd dat het zijn CO2 uitstoot zal verminderen", aldus nog de Zuid-Afrikaanse minister.

Volgens Helen Zille, leidster van de Democratic Alliance, de grootste (en multiraciale) Zuid-Afrikaanse oppositiepartij, is er een andere reden waarom de Zuid-Afrikaanse regering de lening van de Wereldbank aan Eskom zo formeel ondersteunt. Eskom zal die nieuwe steenkoolcentrale ‘Medupi' namelijk niet zelf bouwen: de Zuid-Afrikaanse regering, die de enige aandeelhouder is van Eskom, heeft de bouwopdracht voor Medupi al toegewezen aan Hitachi Power Africa. Eén van de minderheidsaandeelhouders van Hitachi Power Africa is Chansellor House, het investeringskantoor van het ANC (African National Congress, de enige regeringspartij van Zuid-Afrika). Volgens Helen Zille heeft het ANC via Chansellor House 25% van de aandelen van Hitachi Power Africa, en gaat het ANC als politieke partij met de deal Wereldbank-Eskom-Hitachi ongeveer 1 miljard Rand (100 miljoen Euro) winst maken", aldus Helen Zille. Daarom heeft Zille in februari 2010 klacht ingediend bij de Zuid-Afrikaanse Public Protector. Helen Zille: "het toewijzigingscontract aan Hitachi Africa was ondertekend door Valli Moosa, voorzitter van Eskom, en Valli Moosa zit ook in het National Executive Committee van het ANC". Helen Zille vond dat te verdacht, maar de Zuid-Afrikaanse Public Protector zag er geen graten in. "This ruling is bizarre", aldus Helen Zille, die het dossier eerstdaags bespreekt met Ruth Kagia, afgevaardigde van de Wereldbank in Zuid-Afrika. Volgens Helen Zille gaat de belangenvermenging ANC-Eskom-Hitachi in tegen elk principe van goed bestuur en is het bovendien in strijd met het intern protocol van de Wereldbank. Helen Zille heeft zich vastgebeten in dit dossier en ze gaat de lening deze week ook voorleggen aan de Amerikaanse Ambassadeur in Zuid-Afrika (de grootste financier van de Wereldbank) en aan de Britse High Commissioner.

3 april 2010 - www.infozuidafrika.be - www.infozuidafrika.nl